‘Ik heb een risico genomen en het
is fout gegaan. Maar ik leef nog’, met die nuchtere
woorden vat journaliste Joanie de Rijke de nachtmerrie samen
waarin ze in 2008 terechtkwam.
In handen van de taliban, het boek dat vanaf 14
mei in de winkel ligt, is op de eerste plaats een indringend
verslag van de zes dagen durende periode waarin Joanie de
Rijke gegijzeld werd gehouden in de bergen van Afghanistan.
In de hoofdstukken na dat verslag gaan de onderhandelaars
in op het harde gevecht om de vrijlating. Daarbij komt de
rol van de politiek in gijzelingszaken kritisch aan de orde.
Als freelancejournaliste bezocht Joanie de Rijke verschillende
politieke brandhaarden. Ze was diverse malen in Afghanistan
en heeft een groot netwerk opgebouwd. In haar reportages
probeert ze te onderzoeken wat zich onder de oppervlakte
bevindt. Haar integriteit en de neiging af te wijken van
platgetreden paden maken het haar mogelijk persoonlijk contact
te leggen met de mensen om wie het gaat.
Het verhaal
In augustus 2008 worden tien Franse paracommando’s
door een talibangroepering in een hinderlaag gelokt en vervolgens
gedood. Journaliste Joanie de Rijke besluit contact te leggen
met de daders omdat ze hun kant van het verhaal wil horen.
Na een aantal mislukte pogingen komt het op 1 november 2008
uiteindelijk tot een geheime ontmoeting met de groep van
commandant Ghazi Gul. Wat een openhartig interview had moeten
worden, ontaardt in een regelrechte nachtmerrie: samen met
haar tolk wordt ze gegijzeld. Zes lange dagen leeft ze in
doodsangst, tot – na spannende onderhandelingen over
het losgeld – de vrijlating volgt.
Joanie de Rijke beschrijft op aangrijpende en onverbloemde
wijze wat haar is overkomen.
Politieke implicaties
Het boek is meer dan een fascinerend verslag. De Schotse
onderhandelaar Dave en de Vlaamse journalist Michaël
Lescroart vertellen, na het verhaal van Joanie, over wat
er achter de schermen gebeurde om haar vrij te krijgen.
De onderhandelingen, waarvan commandant Ghazi zijn gijzelaar
slechts summier op de hoogte houdt, worden op het scherp
van de snede op particulier initiatief gevoerd. Het is een
koortsachtig spel, een race tegen de klok, waarbij de Belgische
en Nederlandse ministers op de achtergrond een cruciale
rol spelen. Joanie de Rijke was niet ‘embedded’.
In hoeverre is de regering in zo’n geval verantwoordelijk
voor haar burgers? En wat is, na de perikelen rond de gijzeling
van Arjan Erkel, het draaiboek als het gaat om politieke
bemoeienis en het betalen van losgeld? Is er wel een draaiboek?
Waarom hult de politiek zich in stilzwijgen? Het wordt tijd
om de standpunten daarover aan te scherpen, zeker nu gijzelingen
steeds frequenter voorkomen.
|