Boeken




De koning buigt, de koning moordt

In deze essaybundel neemt Herta Müller haar eigen schrijverschap onder de loep. Ze doet dit steeds vanuit de historische en politieke achtergrond van dat schrijverschap: haar kindertijd in een Duitstalig boerendorp in Roemenië en haar ervaringen onder de dictatuur van Ceauşescu.
In al deze overwegingen staat taal centraal: taal als instrument van overheersing en onderdrukking, maar ook als mogelijkheid tot zelfbehoud en verzet.

Deze bundel bevat naast een selectie uit de essaybundel Der König verneigt sich und tötet ook het recentere artikel ‘Cristina en haar schijngestalte’ en de rede die Herta Müller in 2009 hield bij de aanvaarding van de Nobelprijs voor Literatuur.

De vos was jager

‘Ook in dit boek weet Müller in haar volstrekt eigen stijl de angsten, onzekerheden en ellende onder de totalitaire dictatuur weergaloos tot leven te wekken. Met haar poëtische taal kruipt ze onder de huid. Alleen de allerbeste schrijvers weten zo in en met taal hun eigen universum te scheppen, dat de alledaagse en in dit geval beklemmende werkelijkheid tot in iedere vezel tot leven wekt. Wie de moeite neemt om werkelijk tot dat universum door te dringen, zal erdoor overrompeld worden.’ – Leeuwarder Courant

‘De taal van Nobelprijswinnares Müller is hier opnieuw van een geharde en toch poëtische spanning.’ – Trouw

 

 

 

Ademschommel

Januari 1945. Roemenië, dat aan de kant van Hitler stond, heeft al gecapituleerd en de Duitstalige minderheid van de bevolking leeft in angst. De Russische overwinnaars eisen als vergelding alle Duitse mannen en vrouwen tussen de zestien en zesenveertig op voor de ‘wederopbouw’ van de Sovjet-Unie.

In Ademschommel ontrukt Herta Müller deze duistere periode aan de vergetelheid. Leopold Auberg wordt als zeventienjarige in een veewagen naar de Russische steppe afgevoerd en komt vijf jaar later getraumatiseerd terug. De ervaring bepaalt zijn verdere leven.

‘Het bijzondere van deze roman is vooral de wijze waarop dit alles wordt beschreven. De concrete ellende verdwijnt niet uit het zicht, maar wordt verpakt in een poëtische, beeldende taal. En daarin is Müller uitmuntend geslaagd.’ – De Groene Amsterdammer

Hartedier

Een groep vrienden in het Roemenië van Ceauşescu probeert zich aan het klemmende juk van de dictatuur te ontworstelen. Ze lezen verboden boeken, maken foto’s van wantoestanden in slachthuizen, helpen dwangarbeiders te vluchten en corresponderen met kranten in het buitenland.

Maar de geheime dienst drijft hen in een hoek.

‘Een poëtische intensiteit die naar adem doet happen. (…) Elke zin heeft kracht. Elke zin bevat een beeld.’ – NRC Handelsblad

Vandaag was ik mezelf liever niet tegengekomen

Een jonge vrouw moet zich melden bij de Securitate, de Roemeense geheime dienst. Zodra ze op de tram stapt zwermen haar gedachten uit naar haar jeugd, naar het half-erotische verlangen naar de vader, naar het bijna onbewuste huwelijk met de zoon van de ‘parfumcommunist’, die voor de deportatie van haar grootouders verantwoordelijk was, en naar de gesprekken die ze voerde met haar inmiddels overleden vriendin. Als de tram haar halte voorbijrijdt, raakt de vrouw bijna in paniek. Komt ze nog op tijd of zal ze het dit keer laten afweten?

‘Alweer zo’n prachtwerk, dat beslist Nederlandse lezers verdient.’ – NRC Handelsblad